Podziękowanie dla Marcina
Kołacza za konsultacje i bardzo krytyczną krytykę.
Wynalazków było znacznie więcej i tutaj ich dalsza część.
Przyjmuje się, że okulary powstały w roku 1286, i nie jest
to wynalazek importowany. Okulary w sensie szkieł
osadzonych w ramkach i nakładanych na nos.
Zapewne powstały dlatego, że przepisywanie i tworzenie
ksiąg psuło wzrok. Książka w postaci nam znanej, czyli
zszytych kartek, to też wynalazek średniowieczny i
rodzimy.
Książki były bogato zdobione, często w drogich oprawach.
Ale poza księgami do czytania były też księgi handlowe czy
ogólnie firmowe. Zapis księgowy winien/ma, jedno i
dwustronny, powstał także w średniowieczu (zachowały się
księgi z tamtych czasów) a z nim klasyczna, znana nam
księgowość.
Skoro firmy, to i bankowe przelewy pieniężne (listy
kredytowe), znane na pewno od czasu wypraw krzyżowych.
Wtedy też, mimo początkowego sprzeciwu kościoła,
upowszechnił się system dziesiętny, oraz pojęcie zera. Owszem,
to Arabowie, a raczej Hindusi, ale przyjęło się i w
Europie, i to bardzo szybko, głównie przez kupców i
przedsiębiorców.
Coś dla pań: szklane, metalizowane lustra (XIII w.),
aromatyzowane i barwione mydła (VIII w), guziki z
dziurkami (XIII w.) i dla wszystkich mechaniczny zegar
wskazówkowy (XIV w.).
Dużą poprawą jakości życia było wymyślenie pieców z kominami
i kominków, w końcu dym przestał się snuć po mieszkaniach
czy kuchniach.
A budowle? Przede wszystkim gotyk. Kościoły, zamki ale i
stodoły czy spichlerze, mosty. W kościołach piękne witraże
- też nowość. Gotyk w sensie smukłych, strzelistych
budowli, ze ścianami z witrażami (nowe rozwiązania
konstrukcyjne nie wymagały już pełnych ścian).
Do budowania były stosowane taczki - wynalazek chiński,
ale się powszechnie zadomowił.
Kwestie prawne i ustrojowe. Parlamentaryzm był znany
wcześniej (Republika Rzymska). Ale był to raczej wyjątek
niż reguła. W średniowieczu parlamenty w sensie
współczesnym powstawały w wielu krajach i robiły się coraz
bardziej powszechne. Pierwszy parlament istniejący do dziś
to Althing na Islandii, postał w roku 930. Z drugiej
strony spisane prawa, w tym Wielka Karta Swobód (rok 1215)
- wstęp do praw człowieka?
W tamtych czasach powstało też szkolnictwo powszechne (na
miarę czasów, ale jednak). Były to wiejskie szkoły
parafialne oraz szkoły katedralne. Liczba ludzi umiejących
czytać, pisać i liczyć, wzrosła, zwłaszcza od czasów Karola
Wielkiego. I było to dostępne teoretycznie dla każdego (Ockham
pochodził ze wsi a został wykładowcą na Oxfordzie).
W sumie to właśnie Średniowiecze zapoczątkowało rozwój
szkolnictwa dostępnego dla wszystkich
W roku 1447 w Wenecji powstała ochrona patentowa. W
postaci znacznie rozsądniejszej niż obecnie.
Z innej strony, w Europie średniowiecznej zaczęło zanikać
niewolnictwo. W każdym razie klasycznych niewolników było
mniej.
Uniwersytety (istnieją przecież do dziś), stopnie naukowe,
zasady dyskusji, zasady logiki, filozofia, w tym filozofia
przyrody, twórcza krytyka Arystotelesa. To jest na pewno
bardzo duże osiągnięcie tej epoki.
Średniowiecze miało swoich naukowców: Gerbert z Aurillac,
Mikołaj z Oresme, Fibonacci, Ockham, Tomasz z Akwinu i
inni. O tym warto wspomnieć więcej, w części poświęconej
temu, co złego jest przypisywane Średniowieczu, całkiem
niesłusznie i fałszywie.
Ostoją wiedzy były też klasztory. Może i znane wcześniej
choćby w Chinach, ale czy w takiej postaci?
Pierwsza część o średniowieczu
cdn.